یادی از دانشگاه

هدف از فرآوري باريت , توليد محصول با دانه بندي و تركيب شيميايي مشخص و مورد نياز در صنايع مختلف مي باشد و شامل خردايش مرحله اي توسط سنگ شكن و آسيا , جدايش ناخالصيهاي همراه و نيز دانه بندي و خشك كردن آن مي باشد و اغلب ناخالصيهاي آن به روشهاي ثقلي نظير جيگ , ميز , واسطه سنگين و... حذف مي گردد.
عليرغم آنكه در حال حاضر معادن فراوان و متعددي در كشور به توليد باريت مي پردازند ولي شركتها و كارخانجات اندكي در زمينه فرآوري باريت و توليد پودر باريت فعاليت مي نمايند كه در جدول (112) نشان داده شده است كه از اين واحدها نيز , عمده باريت فرآوري شده را شركت درين كاشان , كارخانجات سلفچگان , پرندك (شركت باريت فلات ايران ) و كارخانه فرآوري اليت (مازندران ) توليد مي كنند كه اكثر معادن , كانسنگ باريت استخراجي خود را به نزديكترين واحد از واحدهاي مذكور تحويل مي دهند. بنابراين اگر ذخاير مناسب جديدي در نزديكي اين واحدها شناسايي و كشف شود مي تواند منجر به توسعه واحدهاي مذكور گردد. البته كارخانجات درين كاشان , سلفچگان و پرندك قبلاً به دلايلي از جمله افزايش ظرفيت بهبود كيفيت محصول و توليد محصولات جديد و متنوع توسعه يافته اند.
با توجه به اينكه بيش از 85 درصد مصرف باريت در گل حفاري مي باشد در ايران نيز بيشتر واحدهاي موجود, پودر باريت موردمصرف در گل حفاري توليد مي نمايند ولي از آنجا كه باريت داراي مصارف متعدد ديگري نيز مي باشد و احتمالاً در آينده به كاربردهاي آن باز هم افزوده خواهد شد لذا توسعه واحدهاي فرآوري باريت جهت توليد محصولات متنوع لازم و ضروري به نظر مي رسد.
همچنين افزايش طرحها و پروژه هاي اكتشاف و استخراج نفت در داخل كشور و نيز در كشورهاي حوزه خليج فارس و كشورهاي آسياي ميانه و اطراف درياي خزر , باعث افزايش مصرف گل حفاري خواهد شد كه بالطبع افزايش توليد باريت در كشور جهت تامين گل حفاري مورد نياز در كشور و صادرات آن به كشورهاي مذكور از نظر اقتصادي مقرون به صرفه خواهد بود. لذا افزايش توليد كانسنگ باريت منجر به توسعه واحدهاي فرآوري موجود و يا احداث واحدهاي جديد خواهد شد.
همانگونه كه قبلاً نيز اشاره گرديد بيشتر معادن و واحدهاي توليد باريت ايران در استانهاي مركزي , تهران , اصفهان , يزد , قم و... قرار دارند ولي ذخاير و پتانسيل هايي نيز در ساير استانهاي كشور نظير كرمان , زنجان , مازندران, لرستان و... مورد شناسايي واقع شده اند كه در صورت اقتصادي بودن اين ذخاير جهت قابل مصرف كردن باريت استخراجي از آنها در صنايع و كاربردهاي مختلف , احداث كارخانه هاي فرآوري باريت در استانهاي مذكور لازم و ضروري خواهد بود.
در انجام تحقيقات در زمينه فرآوري باريت , در وهله اول لازم است كه بازار مصرف باريت و مصارف عمده آن در ايران و مشخصات كمي و كيفي و استانداردهاي محصولات مورد مصرف به طور دقيق مورد مطالعه قرار گرفته و سپس مشخصات فيزيكي و شيميايي ذخاير باريت موجود مورد بررسي قرار گيرد و كاربردهاي مناسب اين باريت ها شناسايي گردد تا متناسب با مصرف و كاربردهاي آنها , مراحل مورد نياز در عمليات فرآوري پيش بيني گردد.
از طرف ديگر , كانسارهاي باريت ايران داراي ناخالصيهاي متفاوتي مي باشند لذا جهت دستيابي به پودر باريت با كيفيت مطلوب و استانداردهاي مورد نياز , لازم است كه عمل حذف ناخالصيها نيز بر روي آنها صورت گيرد لذا جهت انتخاب روش مناسب فرآوري انجام مطالعات كانه آرايي در مقياس آزمايشگاهي و در صورت امكان در مقياس پايلوت بر روي ذخاير شناخته شده ضرورت دارد. البته پتانسيل هاي شناسايي شده در استانهاي جنوبي شمالي كشور و نيز كشورهاي حاشيه خليج فارس و درياي خزر نزديك مي باشند مي توانند در اولويت اول قرار گيرند.
همچنين جهت رقابت با ساير كشورهاي صارد كننده پودر باريت , توليد محصول با كيفيت مورد نظر مصرف كنندگان مي تواند عامل موفقيت در اين زمينه باشد لذا بهينه سازي كيفيت و مشخصات پودر باريت توليدي در واحدهاي مختلف توليد كننده در صورت لزوم مي تواند در اولويت بعدي قرارگيرد.
با توجه به موارد ذكر شده در مورد روشهاي مختلف فرآوري باريت , تجهيزات و دستگاههاي عمده مورد نياز در فرآوري يك ذخيره تيپيك باريت (كارخانه فرآوري باريت آركانزانس)باتوجه به فلوشيت شكل (43) به صورت زير مي باشد:
تغذيه كننده
سنگ شكن فكي
سنگ شكن مخروطي استاندارد و سركوتاه
سرند
جيگ
تيكنر
سيكلون يا كلاسيفاير
آسياي گلوله اي يا ميله اي
سلولهاي مختلف فلو تاسيون (رافر يا شستشو ) و يا ميزان لرازن
10- الواتور يا بالابر جهت انتقال مواد به محلهاي موردنياز
11- انبار محصول نهايي و بسته بندي آن

با توجه به ظرفيت توليد كم و مشخصات باريت هاي ايران و همچنين با توجه به كارخانه هاي موجود , تجهيزات عمده مورد نياز در يك واحد فرآوري باريت كشور با ظرفيت 100 هزار تن در سال به صورت جدول (119 )پيش بيني مي گردد.

جدول شماره 119-تجهيزات عمده مورد نياز در يک واحد فراوري باريت در کشور با ظرفيت 100هزار تن در سال

براي تخمين هزينه هاي سرمايه گذاري جهت احداث كارخانه فرآوري باريت از روش فاكتور كردن تجهيزات استفاده شده است. همچنين با توجه به ظرفيت توليد روزانه پايين در انتخاب تجهيزات مورد نياز به تجهيزات با كوچكترين ظرفيت و ابعاد اكتفا شده و برآورد هزينه ها بر اساس آنها صورت گرفته است. در نهايت , جهت برآورد هزينه ها با توجه به جداول موجود از رابطه زير استفاده شده است:

× Capital Cost = a
كه X پارامتر ابعادي هر واحد و a و b پارامترهاي داده شده توسط مولار براي هر دستگاه , كه در جداول موجود مي باشند. با محاسبه هزينه هر يك از تجهيزات از طريق رابطه فوق , هزينه كل را مي توان به صورت زير محاسبه كرد:

هزينه محاسبه شده براي هر يك از تجهيزات و

ضريبي است كه براي هر يك از تجهيزات درجداول داده شده است و براي تجهيزات مورد نياز در اين بخش در جدول114 نشان داده شده است. لازم به ذكر است كه هزينه هاي بدست آمده از روابط فوق مربوط به سالي است كه انديس يا شاخص M&S براي كارخانه هاي فرآوري 300 بوده است و بايستي اين هزينه ها به قيمت روز تبديل گردد كه در اينجا اين عمل با انديس M&S سال 2000 كه معادل 1127 بوده است صورت مي گيرد. در جدول (120) ثابتهاي a و b , پارامترX و ضريب F براي برخي تجهيزات كه در فرآوري باريت انتخاب گرديده اند نشان داده شده است:

جدول شماره 120-مقادير ثابتهاي b,aپارامترx ,وضريب Fبراي برخيتجهيزات فراوري

جدول شماره 120

ـ محاسبه قيمت تجهيزات فرآوري :
با اعمال ضرايب مذكور در بالا قيمت تجهيزات از طريق رابطه زير به قيمت روز محاسبه شده است

-

كه n تعداد هر يك از تجهيزات مي باشد.
سنگ شكن فكي :

-

سنگ شكن مخروطي(يا استوانه اي ):

-

سرند دو طبقه (دو دستگاه )

-

جيگ (سه دستگاه )

-

كلاسيفاير (اسپيرال)

-

تيكنر

-

پمپ(دو دستگاه)
بنا براين كل هزينه هاي سرمايه اي براي تجهيزات فوق بصورت زير مي باشد:

-

البته هزينه هاي تجهيزاتي نظير سيلو , تغذيه كننده , بالابر , نوار نقاله و غيره نيز بايستي در نظر گرفته شود. كه با در نظر گرفتن ضريب اطمينان 50 درصد براي موارد مذكور , هزينه سرمايه اي كل بصورت زير خواهد شد.

-

و با در نظر گرفتن هر دلار به قيمت 8000 ريال, هزينه سرمايه اي بر حسب ريال بصورت زير محاسبه مي گردد.
ريال106 ×12640 =8000×580000/1 = Capital cost
بنابراين با در نظر گرفتن هزينه هاي مطالعات وهمچنين هزينه هاي آماده سازي محل احداث كارخانه و غيره ميزان سرمايه گذاري لازم جهت راه اندازي يك كارخانه فرآوري باريت به ظرفيت حدود 100 هزار تن در سال حدود 1ميليارد و دويست ميليون تومان پيش بيني مي گردد.
لازم به ذكر است كه در صورت تامين تجهيزات مورد نياز از داخل كشور ممكن است سرمايه گذاري لازم كمتر از مقدار پيش بيني شده باشد.